حقيقت عبوديت صورت نمىگيرد . دوم - معاملات كسى كه در مرحلهء عبوديت ادامهء وظيفه مىدهد ؛ و لازمست شرائط و خصوصياتى را در مقابل خالق و خود و خلق و دنيا كه پيوسته با اين چهار موضوع تماس مستقيم و ارتباط دارد رعايت كند . در مرتبهء اول بايد متوجه باشد كه لازمست معامله و روش او در مقابل پروردگار متعال با رعايت هفت اصل صورت بگيرد . و اگر در يكى از اين هفت أصل رخنه و تسامحى وارد شود : بناى عبوديت سست و متزلزل و واژگون خواهد شد . او را به چشم پاك توان ديد چون هلال ، هر ديده جاى جلوهء آن ماه پاره نيست فرصت شمر طريقهء رندى كه اين نشان ، چون راه گنج بر همه كس آشكاره نيست ( [ قسمت سوم از ] متن ) و اصول معاملة النفس سبعة : الجهد ، و الخوف ، و حمل الاذى و الرياضة ، و طلب الصدق ، و الاخلاص ، و اخراجها من محبوبها ، و ربطها في الفقر ( الفقه ) ، و اصول معاملة الخلق سبعة : الحلم ، و العفو ، و التواضع ، و السخاء ، و الشفقة ، و النصح ، و العدل و الانصاف ( الانصات ) . و اصول معاملة الدنيا سبعة : الرضا بالدون ، و الايثار بالموجود ، و ترك طلب المفقود ، و بغض الكثرة ، و اختيار الزهد ، و معرفة آفاتها ، و رفض شهواتها مع رفض الرياسة . فاذا حصلت هذه الخصال في نفس واحدة : فهو من خاصة الله و عباده المقربين و اوليائه حقا . [ ( ترجمه ) ] و اركان و اصول معامله با نفس هفت است : پيوسته مجاهدت با نفس و كوشش داشتن ، و ترس و خوددارى را شعار قرار دادن ، و به آرزو و ناراحتيها و رياضتها متحمل شدن ، و راستى را در كردار و گفتار منظور داشتن ، و در همهء اعمال روى خلوص نيت اقدام كردن ، و نفس را از هويها و خواستنيهاى